Nowy unijny kodeks celny 2026: od kiedy importerzy muszą stosować nowe zasady?
Nowy unijny kodeks celny 2026: od kiedy importerzy muszą stosować nowe zasady?
Importerzy muszą stosować nowy unijny kodeks celny 2026 zasadniczo od 21 września 2027 r., ale dla części przepisów przewidziano inne terminy. Rozporządzenie weszło w życie 20 września 2026 r., a przejście na unijne centrum danych celnych rozłożono na kolejne etapy. Najważniejsze jest więc ustalenie, który przepis dotyczy dostaw firmy i od kiedy trzeba go stosować. Sama publikacja kodeksu nie oznacza obowiązku natychmiastowej wymiany systemu do odpraw.
Taki podział wynika z art. 285 i 287 rozporządzenia (UE) 2026/2108. Akt przyjęto 16 września i opublikowano 19 września 2026 r. Poniżej wyjaśniamy harmonogram istotny dla firmy sprowadzającej towary spoza UE. Stan prawny opisujemy na 6 października 2026 r.
Wejście w życie i stosowanie nowego unijnego kodeksu celnego 2026
ROZPORZĄDZENIE (UE) 2026/2108
Dwie daty, różne skutki dla importera
Kodeks jest już częścią prawa UE. Nie oznacza to, że wszystkie nowe obowiązki stosuje się od tego samego dnia.
Wejście w życie
Od tego dnia stosuje się przepisy wymienione w art. 287 ust. 3. To zamknięta lista wyjątków od zasadniczej daty stosowania kodeksu.
Lista obejmuje między innymi:
- przepisy o unijnym centrum danych celnych, w tym podstawy jego budowy;
- wybrane regulacje instytucjonalne;
- upoważnienia Komisji do wydawania aktów delegowanych i wykonawczych.
Dla importera: samo wejście w życie kodeksu nie oznacza obowiązku natychmiastowego przejścia na nową platformę.
Zasadnicza data stosowania
To ogólna data stosowania rozporządzenia wskazana w art. 287 ust. 2. Nie jest jednak wspólnym terminem dla każdego obowiązku.
Dla importera: trzeba sprawdzić przepis dotyczący danej operacji, wyjątki oraz okresy przejściowe. Część regulacji stosuje się wcześniej, inne później.
Czy muszę już korzystać z EU Customs Data Hub?
Nie z powodu samego wejścia kodeksu w życie. Przepisy o ustanowieniu centrum nie są równoznaczne z powszechnym obowiązkiem przekazywania do niego danych.
Przejście na unijne centrum danych celnych jest etapowe. Właściwy termin zależy od podmiotu i operacji, zgodnie z art. 285. Szczegółowe daty znajdziesz w harmonogramie tego artykułu.
Podstawa: rozporządzenie (UE) 2026/2108, art. 285 i 287. Opublikowano 19 września 2026 r. Stan prawny: 6 października 2026 r.
Od kiedy importerzy muszą stosować nowe zasady unijnego kodeksu celnego 2026?
Harmonogram zmian dla importera
2026 → 2034Pięć kluczowych dat, różne obowiązki. Wejście w życie kodeksu nie oznacza jednoczesnego startu wszystkich nowych zasad.
Kodeks wchodzi w życieStosowanie wybranych przepisów
Rozporządzenie weszło w życie dzień po publikacji. Od tego dnia stosuje się wyjątki wymienione w art. 287 ust. 3, m.in. przepisy o ustanowieniu centrum danych, wybrane regulacje instytucjonalne i upoważnienia do wydawania aktów szczegółowych.
Co to oznacza dla importera? Nie jest to powszechny start EU Customs Data Hub ani obowiązek natychmiastowej wymiany systemu do odpraw.
Podstawa: art. 287 ust. 1 i 3 rozporządzenia (UE) 2026/2108.
Zasadnicza data stosowaniaNowy kodeks, z określonymi wyjątkami
To ogólny termin stosowania nowego rozporządzenia. Od tej daty stosuje się także art. 284 ust. 1 dotyczący uchylenia kodeksu z 2013 r.
Co to oznacza dla importera? Trzeba ustalić, które przepisy dotyczą operacji firmy. Część obowiązków ma odrębne terminy, a dotychczasowe akty delegowane i wykonawcze pozostają stosowane do ich uchylenia odpowiednimi nowymi aktami.
Podstawa: art. 284 ust. 1 oraz art. 287 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2026/2108.
Dane w centrum dla wskazanych operacjiSprzedaż na odległość i IOSS
Importerzy do celów sprzedaży na odległość oraz osoby korzystające z IOSS przekazują lub udostępniają dane w centrum przy dopuszczeniu do obrotu albo składowaniu celnym w składzie do celów sprzedaży na odległość, zgodnie z art. 285 ust. 2.
Co to oznacza dla importera? Ten wcześniejszy etap nie dotyczy automatycznie każdego importu. Trzeba sprawdzić model sprzedaży i procedurę. Tego dnia zaczyna się także stosowanie kolejnej grupy przepisów wskazanych w art. 287 ust. 5.
Podstawa: art. 285 ust. 2 oraz art. 287 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2026/2108.
Możliwość wyboru sposobu przekazania danychPozostałe operacje objęte okresem przejściowym
W pozostałych operacjach objętych art. 285 możliwe będzie składanie zgłoszenia celnego lub przekazywanie bądź udostępnianie odpowiednich informacji w unijnym centrum danych celnych.
Co to oznacza dla importera? To etap wyboru ścieżki, nie powszechny obowiązek przejścia na centrum. Nie znosi wcześniejszych obowiązków dotyczących sprzedaży na odległość i IOSS.
Centrum danych staje się zasadąZ uwzględnieniem szczególnych wyjątków
Importerzy, eksporterzy oraz osoby uprawnione do korzystania z procedury tranzytu przekazują lub udostępniają informacje właściwe dla danej procedury w unijnym centrum danych celnych.
Co to oznacza dla importera? Przekazywanie danych do centrum staje się zasadą. Nadal trzeba uwzględniać szczególne przypadki wskazane w art. 74 ust. 6, dlatego nie należy przedstawiać tej daty jako reguły bez wyjątków.
Podstawa: art. 285 ust. 5 oraz art. 74 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2026/2108.
Podstawa harmonogramu: art. 284, 285 i 287 nowego kodeksu. Daty dotyczą różnych obowiązków, dlatego nie są zamiennymi terminami „wdrożenia UKC”.
Co zmieni się w relacji importera z administracją celną w nowym unijnym kodeksie celnym 2026?
Reforma nowego unijnego kodeksu celnego 2026, opiera się na szerszym wykorzystaniu danych o towarach i transakcjach. Ustanawia unijne centrum danych celnych oraz Urząd Unii Europejskiej do Spraw Celnych. Nie oznacza to likwidacji krajowych organów ani zniesienia kontroli. Nowe struktury mają wspierać wspólne zarządzanie ryzykiem i współpracę administracji.
Dla przedsiębiorcy ważny jest również art. 27: określa obowiązki importera związane z informacjami, należnościami i zgodnością towarów z innymi przepisami stosowanymi przez organy celne. Zasadniczą datą stosowania tego przepisu jest 21 września 2027 r. Reforma nie sprowadza się zatem do nowego formularza. Wymaga oceny, skąd firma otrzymuje dane i kto odpowiada za ich kompletność.
Kodeks zachowuje AEO i przewiduje odrębny status zaufanego przedsiębiorcy, określany jako Trust and Check. To rozwiązania warunkowe, a nie automatyczne zwolnienie z formalności. Temat pozwoleń rozwijamy w materiale o statusie AEO.
Dlaczego sprzedaż na odległość wymaga osobnego sprawdzenia
Firma sprowadzająca komponenty do produkcji i podmiot obsługujący sprzedaż na odległość nie powinny posługiwać się identyczną listą terminów. Art. 285 ust. 2 z nowego unijnego kodeksu celnego 2026 przewiduje wcześniejsze korzystanie z centrum przez importerów do celów sprzedaży na odległość oraz osoby korzystające z IOSS, w opisanym tam zakresie procedur. IOSS to szczególna procedura rozliczania VAT przy określonej sprzedaży importowanych towarów na odległość.
Osobną ścieżkę ma unijna opłata manipulacyjna. Art. 20 ust. 2 i art. 287 ust. 4 wiążą rozpoczęcie jej stosowania z upływem 10 dni od wejścia w życie aktu delegowanego ustalającego kwotę. Nie można wyliczyć daty poboru z samej publikacji kodeksu ani utożsamiać tej opłaty z cłem. Przed kalkulacją dostawy trzeba sprawdzić także właściwy akt delegowany. Ten poradnik nie podaje stawki ani daty rozpoczęcia poboru opłaty.
Co stanie się z dotychczasowymi przepisami i pozwoleniami według nowego unijnego kodeksu celnego?
W nowym unijnym kodeksie celnym 2026 Art. 284 ust. 1 zachowuje stosowanie dotychczasowych aktów delegowanych i wykonawczych do czasu ich uchylenia odpowiednimi nowymi aktami. Zmiana rozporządzenia podstawowego nie oznacza więc jednoczesnego zniknięcia całego zestawu przepisów szczegółowych.
Odrębnie trzeba potraktować konkretne uproszczenia. Art. 93 wskazuje 1 marca 2034 r. jako datę utraty ważności pozwoleń na zgłoszenia uproszczone, odprawę scentralizowaną i wpis do rejestru zgłaszającego, o których mowa w art. 83, 91 i 92. Nie jest to przepis o wygaśnięciu wszystkich pozwoleń celnych ani wszystkich statusów AEO.
Jak ustalić terminy zmian dla własnego importu
To lista przygotowań organizacyjnych, nie potwierdzenie zgodności z prawem ani katalog nowych obowiązków ze wspólnym terminem w 2026 r. Kolejność działań zależy od rzeczywistych operacji firmy i aktów szczegółowych. Zaznaczenie wszystkich punktów nie oznacza zakończenia wdrożenia nowych przepisów.
Wszystkie cztery przygotowania zostały zaznaczone. Na ich podstawie ustal, które terminy i warunki dotyczą konkretnych operacji Twojej firmy.
Chcesz omówić dokumentację i zakres obsługi dostaw? Sprawdź obsługę celną importu w PKS International CARGO.
Ustal zakres obsługi swoich dostaw
Importujesz towary spoza UE i chcesz uporządkować formalności przed kolejnymi etapami zmian? PKS International CARGO S.A. oferuje obsługę celną importu, w tym przygotowanie i weryfikację dokumentacji oraz reprezentację przed organami celnymi. Przekaż opis towaru, kierunek dostaw, stosowaną procedurę i informacje o pozwoleniach, aby uzgodnić zakres obsługi dla swojej firmy.
FAQ o terminach stosowania nowego unijnego kodeksu celnego 2026
Czy wejście nowego unijnego kodeksu celnego w życie oznacza natychmiastową zmianę sposobu odpraw?
Nie. Samo wejście rozporządzenia w życie 20 września 2026 r. nie oznacza obowiązku natychmiastowego przejścia wszystkich importerów na nowy sposób odpraw. Od tego dnia stosuje się przepisy wymienione w art. 287 ust. 3, natomiast korzystanie z unijnego centrum danych celnych ma odrębny harmonogram.
Czy wszystkie nowe obowiązki importerów zaczynają obowiązywać jednocześnie?
Nie. Zasadniczą datą stosowania rozporządzenia jest 21 września 2027 r., ale art. 287 przewiduje wyjątki, a art. 285 określa etapy przejścia na centrum danych. Termin trzeba więc ustalić dla konkretnego obowiązku i rodzaju operacji, a nie tylko na podstawie daty wejścia kodeksu w życie.
Czy termin dla sprzedaży na odległość i IOSS dotyczy każdego importera?
Nie. Obowiązek przekazywania lub udostępniania danych w centrum od 1 lipca 2028 r. dotyczy importerów do celów sprzedaży na odległość oraz osób korzystających z IOSS, przy dopuszczeniu do obrotu albo składowaniu celnym w składzie do celów sprzedaży na odległość, zgodnie z art. 285 ust. 2. Nie należy automatycznie odnosić tego terminu do standardowego importu zaopatrzeniowego.
Czy nowe przepisy unijnego kodeksu celnego powodują wygaśnięcie wszystkich pozwoleń celnych?
Nie. Art. 93 wskazuje 1 marca 2034 r. jako datę utraty ważności pozwoleń na zgłoszenia uproszczone, odprawę scentralizowaną i wpis do rejestru zgłaszającego, o których mowa odpowiednio w art. 83, 91 i 92. Nie jest to termin wygaśnięcia wszystkich pozwoleń celnych ani wszystkich statusów AEO.
Anna Stec
Specjalista ds. sprzedaży w Polsce i UE
Przygotuj swój import na zmiany według nowego unijnego kodeksu celnego
Nowy unijny kodeks celny 2026 będzie stosowany etapami. Przygotowania zacznij od uporządkowania dokumentacji, posiadanych pozwoleń i zasad współpracy z agencją celną.
PKS International CARGO wspiera importerów w przygotowaniu i weryfikacji dokumentacji oraz reprezentacji przed organami celnymi. Przekaż informacje o towarach, kierunkach dostaw i stosowanych procedurach, aby uzgodnić zakres obsługi swojej firmy.
Materiał ma charakter informacyjny. Wymogi celne, podatkowe, sankcyjne i transportowe należy każdorazowo ustalić dla parametrów produktu, stron transakcji, trasy i daty operacji.
Źródła
Parlament Europejski i Rada UE, rozporządzenie (UE) 2026/2108 z 16 września 2026 r., Dz.U. L z 19 września 2026 r.; wykorzystane przepisy: art. 20, 27, 29–38, 93, 229–231, 284–287.